Nicos Poulantzas’dan Faşizm ve Diktatörlük, III. Enternasyonal’in faşizm karşısında düştüğü saf ekonomizmi eleştiren önemli bir kitap. Yazarın dikkat çektiği iktidar ve kapitalist devlet tarzının aldığı şekiller, bu yönetim biçimi altında ortaya çıkan rejimler ele alınıyor. Bu rejimlerin içinde bulunan devlet personeli yani bürokrasinin ve elitlerin egemen olduğu sınıflarla kurdukları ilişkiler anlatılıyor.
Poulantzas, Faşizm ve Diktatörlük’te III. Enternasyonal’in özellikle faşizm karşısında düştüğü saf ekonomizmi eleştirir. Poulantzas’ın dikkat çektiği nokta iktidar, kapitalist devlet tarzının aldığı biçimler, bu biçimler altında şekillenen rejimler, bu rejimler içindeki devlet personeli (bürokrasi) ve elitlerin egemen sınıflarla kurdukları ilişkilerin çok katmanlı doğasıdır. Onun için faşizm “kapitalist devletin özel bir rejim biçimi”dir ve Poulantzas daha önce bu kadar kapsamlı ele alınmamış bir eksen üzerindeki tartışmasıyla faşizmin temel karakteristiklerini ortaya koymaya çalışır.
Faşizm ve Diktatörlük bu çabanın, bu çok katmanlı çözümleme çabasının Alman ve İtalyan tipi faşizm örnekleri üzerinden ele alınmasıdır. Poulantzas tarihsel süreç içerisinde Alman ve İtalyan faşizmlerinin birleştikleri ve ayrıldıkları noktalara dikkat çeker ve bu benzerlik ve farklılıkların tarihsel doğasına ilgi gösterir. Devlet bürokrasisi içinde şekillenen faşist rejimin ve bu rejimin sınıflarla kurduğu ilişkinin ele alınması Faşizm ve Diktatörlük’ün önemli özelliğidir.
