Makbule Atadan “Büyük Kardeşim Atatürk”… Makbule Atadan 1886 yılında Selanik’te doğmuş ve 18 Ocak 1956 yılında Ankara’da vefat etti. Makbule 1912 yılında annesi Zübeyde hanımla beraber Selanik’ten ayrılıp İstanbul’a ağabeysisinin kendileri için hazırladığı Akaretlerdeki eve yerleşirler. Makbule, açık sözlü, dobra, yönlendirilmekten ve işlerine karışılmasından hoşlanmayan orta boylu bir kadındı.
1923 yılında Cumhuriyet kurulur ve Mustafa Kemal annesiyle kız kardeşini Ankara’ya götürür. Makbule bir süre abisinin yanında Ankara’da kalır. Kaldıkları yer Çankaya Köşkünün arazisinde bulunan Çamlı Köşk’tür. Daha sonraki yıllarda Çamlı Köşk kamusal hale getirildi.
1930 yılında Makbule Ata’dan Mustafa Kemal’in isteği üzerine Serbest Cumhuriyet Fıkrası’na girer ancak parti kapandıktan sonra Makbule’nin siyasi hayatı da biter. Milletvekili Mecdi Boysan’la evlendikten sonra 1956 yılında 69 yaşında hayata veda etti.
“Sekiz yıl abimi göremedik”
Makbule Atadan 1952 yılında “Büyük Kardeşim Atatürk” isimli kitabı yayınlar. Kitapta abisi Mustafa Kemal’in İstanbul’dan ayrılışını ve Kurtul Savaşı’nı nasıl başlattığını anlatıyor. Makbule Atadan o dönemi şöyle anlatıyor:
“Üç gün boyunca telefonumuz hiç çalmadı. Üç günün sonunda bir telgraf aldık. Telgrafta şunlar söyleniyordu; “Samsun’a çıktım, sıhhatteyim, merak etmeyin.” Telgraf öncesi çok üzgündüm, merak içindeydim fakat daha sonra üzüntümün yerini büyük bir sevinç aldı, fakat gidiş o gidişti. Ara sıra onun yakınlarından biri geliyor, hatırımızı sorup gidiyordu. Sekiz yıl abimi göremedik. Onun talimatıyla hiçbir yere çıkmazdık. Bir gün kapı çalındı, pencereden baktım, tanımadığım kişilerdi, açmadım kapıyı. Yine çalındı aşağıya indim tam on sekiz kişilik bir kalabalık duruyordu. Hepsi Osmanlı hükumetinin adamları, dışarı çıktım ve aramızda şu konuşma geçti: “Ne var ne istiyorsunuz” dedim. Onlarda “evi arayacağız” dediler. “Kimin evini arayacaksınız?” “Mustafa Kemal’in evini” dediler. Kızdım o anda “canım bizim evimizi ne hakla arıyorsunuz, annem hasta ölüm yatağında, ben yalnız bir kişiyim. “Mecburuz”diye ısrar ettiler. Yan taraftan birkaç kişi yanımda belirdi, fısıltı halinde korkmayın dediler, biz Mustafa Kemal’in adamlarıyız, evi kimseye bastırmayız, siz kapıyı kapatıp yukarı çıkın.” Bu duruma çok sevindim. Annemin yanına gittim “anneciğim” dedim, “abimin adamları etrafı dolaşıyorlar, hiçbir şey yapamazlar bize.” Daha sonra kapıdaki kalabalığın çoktan dağılmış olduğunu gördüm. Aradan sekiz sene geçmişti. Abim amacında başarılı olmuştu. İstanbul’a geleceğini haber aldığımız zaman sevincimize diyecek yoktu. Onun sevdiği yemekleri yaptık. Gözümüze uyku girmemişti günlerce.”
“Hakkı Devrim “Makbule Atadan” (Türkiye Ansiklopedisi c:1, 1974)
Büyük Kardeşim Atatürk
Makbule Atadan abisiyle yaşadığı anıları “Büyük Kardeşim Atatürk” kitabında anlattı. “Kardeşime karşı söylenilen yanlış hükümlerin, düşünülmeden yapılan tenkitlerin son zamanlarda sıklaştığını derin bir üzüntüyle görüyorum. Bunların sebepleri o kadar gizli ve güç anlaşılır şeyler değildir. Biraz düşünülünce, perdenin ötelerini görebilirsiniz. Tarihin bildiği şeyler ne kadar çoksa, bilmediği şeyler de o kadar yığın yığındır. Günün birinde, hiç şüphesiz, her şey, en son aydınlığını bulmuş olacaktır.”
Bu kitapla Atatürk’e çok daha yakın olacak onu daha iyi tanıyacaksınız. Okudukça hüzünlenecek ve yüreğinizde tuhaf bir burukluk hissedeceksiniz ve kitabı okudukça Mustafa Kemal’i neden çok sevdiğinizi bir kez daha anlamış, hissetmiş olacak ve gurur duyacaksınız.
2016 yılında basılan ve 250 sayfadan oluşan bu değerli kitabı mutlaka kütüphanenizde bulundurun.
