Avrupa Neden Ayakta? Gençlerin Ülke Ülke Değişen Sosyal İsyanı ve Talepleri
Avrupa genelinde öğrenciler, işçi sendikaları ve mahalle sakinleri son bir ayı aşkın süredir sokaklarda. Kıta genelinde 170’ten fazla kitlesel gösteri düzenlendi. Farklı ülkelerde patlak veren bu protestoların arkasındaki nedenler incelendiğinde ise şaşırtıcı benzerlikler göze çarpıyor.
Sonbaharın gelmesiyle birlikte Avrupa adeta bir eylem dalgasının ortasında kaldı. Yunanistan’dan Belçika’ya, Arnavutluk’tan Fransa, Portekiz ve İspanya’ya kadar pek çok ülkede yüz binler sokaklara döküldü. Verilere göre, 15 Eylül ile 23 Ekim tarihleri arasında 12 Avrupa ülkesinde en az 177 protesto veya yürüyüş kaydedildi. Bu hareketlilik; 2010, 2011 ve 2012 yıllarındaki Euro bölgesi ekonomik kriz döneminde yaşanan aylık ortalama gösteri sayılarıyla benzerlik gösteriyor. Sokak hareketliliğinin en yoğun yaşandığı ülkeler ise Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Belçika oldu.
Avrupa’daki Protestoların Ana Nedenleri: Barınma, Eğitim ve Hayat Pahalılığı
Talepler ülkeden ülkeye değişiklik gösterse de üç temel kriz ön plana çıkıyor: Barınma sorunu, eğitim sistemindeki aksaklıklar ve yükselen hayat pahalılığı.
1. Eğitim Sistemi ve Bütçe Kısıntıları
Fransa, eğitim sistemi ve yaşam maliyetine karşı başlatılan protestoların odağında yer alıyor. Eylül ortasında lise boykotlarıyla başlayan eylemler kısa sürede ülke geneline yayıldı. Öğrenciler ve öğretmenler; öğretmen açığının kapatılmasını, sınıf mevcutlarının azaltılmasını ve okul binalarının fiziki şartlarının iyileştirilmesini talep ediyor.
Fransa’daki bu eylem dalgası Belçika, İtalya ve Yunanistan’a da sıçradı. Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgelerinde harç zamları ve bütçe kesintileri protesto edilirken, İspanya’da öğretmenler greve gitti.
2. Barınma Krizi ve Yüksek Kiralar
İspanya ve Portekiz’de ana gündem maddesi artan kira fiyatları ve barınma krizi. Madrid’de tahliyelere ve yüksek kiralara karşı on binlerce kişinin katılımıyla dev gösteriler düzenlendi. Portekiz’in Lizbon ve Porto şehirlerinde kurulan protesto çadırları polisin müdahalesiyle kaldırılsa da halkın barınma hakkı talebi sürüyor. Eurostat verilerine göre, Avrupa Birliği genelinde enflasyon son dönemde yavaşlamış olsa da tüketici fiyatları ve ev kiraları son birkaç yılda rekor seviyede artış gösterdi.
3. Yolsuzluk ve Siyasi Krizler
Kıtanın doğusunda ise protestoların fitilini yolsuzluk iddiaları ateşliyor:
Arnavutluk: Doğal koruma alanlarının ticari projelere açılmasıyla başlayan protestolar, hükümet karşıtı kitlesel eylemlere dönüştü. Öğrencilerin de katılımıyla tırmanan olaylarda kamu binaları hedef alındı.
Sırbistan: Novi Sad tren istasyonundaki çökme kazasının ardından başlayan öğrenci hareketi büyüyerek erken seçim talebine dönüştü.
4. Silahlanma ve Zorunlu Askerlik Karşıtlığı
Almanya’daki gösteriler diğer ülkelere kıyasla daha küçük ölçekli olsa da gençler özellikle zorunlu askerlik tartışmalarına, hükümetin savunma harcamalarına ve rearme (yeniden silahlanma) politikalarına karşı seslerini yükseltiyor.
Hükümetlerin Tepkisi ve Güvenlik Tedbirleri
Protestoların büyük çoğunluğu barışçıl geçse de bazı şehirlerde polis ile göstericiler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Fransa, İtalya ve Arnavutluk’taki olaylarda çok sayıda gösterici gözaltına alındı, güvenlik güçleri yaralandı.
Artan eylemler karşısında hükümetler güvenlik tedbirlerini sıkılaştırıyor. Fransa bazı şehirlerde gece sokağa çıkma kısıtlamaları uygularken, Belçika ve İtalya’da stratejik noktalar ile şehir merkezlerinde güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı.
Önümüzdeki Dönemde Avrupa’yı Ne Bekliyor?
Kasım ayı boyunca Avrupa genelinde yeni grev ve eylem dalgalarının yaşanması bekleniyor:
5 Kasım: Fransa’da sendikaların genel eylem günü.
11 Kasım: İspanya’da barınma ve çalışma şartlarına karşı genel grev.
17 Kasım: Almanya’da öğrenci protestoları.
20 ve 24 Kasım: İtalya ve Portekiz’de sendikaların büyük meclis yürüyüşleri.
Avrupa’da gençlerin başını çektiği bu sosyal hareketlilik, hükümetlerin ekonomi ve sosyal politikalarını önümüzdeki dönemde de zorlamaya devam edeceğini gösteriyor.
(Kaynak: El Pais)
